[Ks. bp A. P. Szelążek, biskup łucki], Drogi świętości, bm., maj 1930, konspekt kaz. nr 11, oryg. depozyt IABMK, rps, k. 85 -96
Drogi świętości IX
Cechy świętości.
Kościół Katolicki rozporządza zasobem (systemem) idei, pobudek, energii, które noszą na sobie piętno mądrości Bożej. Ludzi, poddających się wpływom tych sił duchowych całkowicie, kościół tworzy uosobieniem doskonałości moralnej, t.j. świętych.
| I | Święci widzą jasno właściwy cel, do którego dążyć trzeba i drogi, które prowadzą do tego celu. | Scientia Sanctorum. | |
| Każdy człowiek w życiu doczesnym analizuje swe sprawy, które ma spełnić i w wyniku tej analizy działa. Zatem rozważa cel i środki. Rozmaite są cele i różne środki. To ludzi różni. To źródłem tworzenia grup społecznych i politycznych. W odniesieniu do ostatecznych przeznaczeń człowieka ten wzgląd również dzieli ludzi na odrębne warstwy. | |||
| 1. | Cieleśni, światowi, ziemscy, za cel uważają interes ziemski, jakie przewodnie zasady, kierujące wyborem środków są: | Cnoty światowe, kardynalne: | |
| roztropność naturalna, która każe wybierać rzeczy korzystne, co j. przydatnym, co zapewni powodzenie w danym interesie; | 1. „spryt” – roztr. Kamienic ma tyle, a tam majątki… | ||
| sprawiedliwość, dla tych ludzi przedstawia się jako podstawa do obrony swych praw za wszelką cenę. Oddanie innym, co się komu należy – małe ma zastosowanie i tysiącem pretekstów tłumaczy się od zastosowania w życiu; | 2. dwie miary. (Oddanie mnie, co się mnie należy). Sprawiedliwość dla siebie, jego tylko mają ochraniać prawa | ||
| męstwo – rozumie się tu jako gotowość do pewnych nawet ofiar, gdy przewiduje się, że to zapewni powodzenie w zamierzonym interesie; | 3. a) Nie liczenie się z niczym. Łamanie twarde przeszkód – choćby z krzywdą ludzką…b) jeżeli jakąś ofiarę z siebie, to także dla siebie. „filantropia”, pomoc, aby od siebie niebezpieczeństwo oddalić… | ||
| wstrzemięźliwość – nazywa się umiarem i obliczona jest na to, aby sprawy nie zepsuć przez przeholowanie: „qui ni…. probat, nihil probat” | 4. Umiar – żeby struny nie przeciągać w swych żądaniach. [k. 2] |
| Sumienni, | ci którzy liczą się z odpowiedzialnością przed Bogiem, stawiają za cel szczęście wiekuiste, a z tym chcą pogodzić zapewnienie sobie dóbr doczesnych. Nieraz walka w duszy, gdy trzeba rozstrzygać, co postawić wyżej: dobro ziemskie, czy dobro najwyższe. („Bóg i ojczyzna”, a: „najpierw urodziłeś się Polakiem, a potem stałeś się katolikiem”, Dwie te zasady walczą w duszy: co pierw, co wyżej…” Godzenie tej rozbieżności – to charakterystyka ich życia. Sumienni prawdziwie – poddają się zawsze nakazom Bożym. Taż sama rozbieżność, – dwoistość pociągów – wyborze środków i w zasadach. | ||
| Roztropność – szuka pogodzenia interesu z obowiązkami wobec Boga. Sumienny unika środków, które wyraźnie przeciwne są woli Bożej. | |||
| Sprawiedliwość – [zaczyna w duszy górować. Nie dotknie się ten człowiek sprawy nieczystej. Krzywda bliźnich jest mi obcą. | [elementarna miara sprawiedliwości, oddaj każdemu, co się komu należy (szczerze), | ||
| Wstrzemięźliwość – P Wyraźnie występuje tu liczenie się z tym, żeby nie popełnić grzechu śmiertelnego, a nawet powszedniego. Przywołuje się do pamięci przykazania Boskie. | P nie szukać tego, co się osiągnąć nie da bez nadwerężenia cnoty. | ||
| Męstwo – + ma tu charakter szlachetny – poskramiania wszelkich skłonności złych, aby się stało zadość obowiązkowi, który dyktuje sumienie. Dominuje w życiu tych ludzi –obowiązek. | + opanowanie namiętności | ||
| Święci. | We wszystkich sprawach ma dziwną zdolność przenikania stron dodatnich i ujemnych w stosunku do wzoru doskonałości, jaki wskazał Chrystus Pan. Każdy cień niedoskonałości – widocznym jest dla wzroku świętego. Doszukuje się on tego, co będzie wyższym moralnie, co bliższym do ideału. Ideałem – Pan Jezus. Jego życzenie – prawem. Z tego powodu w życiu świętych uderza ten szczegół, że pragną poznać jak najdokładniej życie Chrystusa,- w Ewangelii – rozważane jako wskazania życiowe decydujące i najwyższe. [k. 3] |
| Roztropność | – cała zajęta wyszukiwaniem światła Bożego do należytego rozpoznania tego, co jest doskonalszym, co bardziej odpowiada życzeniom Bożym. Myśl przeto ustawicznie zwrócona jest do tego Źródła nieskończonej doskonałości wszelkiej, do tego wzoru bezbrzeżnej świętości. | ||
| Sprawiedliwość | [ nie mówi już – o podstawowych konturach oddania, co się komu należy, ale zamienia się na szukanie tego, co zjednoczenie z Bogiem stanowi, aby sprawiedliwość wewnętrzną osiągnąć w rozumieniu Ewangelii. „Iustum deduxit Dominus…”. Zamienia się tu pojęcie miłości Bożej; jak w Bogu te cnoty – jedno stanowią. | [ wyższa spraw.:a) w każdym widzi pierwiastek Boży, wiec wyżej każdego stawia nad siebie.b) porządek moralny pełny. | |
| Wstrzemięźliwość | – jest bojaźnią, aby sposoby zjednoczenia z Bogiem nie były tworem imaginacji, aby w płomiennych porywach do Boga, które pochłaniają duszę, nie było nic z przywidzeń, z aktów uczuciowości sztucznej, zamiast mocnych i z całą świadomością stawianych aktów woli, rwącej się nieraz w szalonym wybuchu do zjednoczenia z Bogiem. Pokora miarkuje. | Zaparcie się siebie posuwane do najwyższych granic. | |
| Męstwo | – za zwykłą rzecz – uważa się krzyże, które ochotnie znosi, a posuwa się w swym pragnieniu do męczeństwa realnego. | Krzyże ochotnie znosi [k. 4] |
| II Święci działają. | T Nie zamykają się w ciasnych ramach rozważań, ani nie ograniczają się do ustnej lub myślnej modlitwy.Troską codzienną jest to, żeby znaleźć czyn, którym by mogli okazać i realizować miłość Bożą.Czyn – dla nich jest wnioskiem modlitwy, jest jej doskonałością. Toteż treścią modlitwy ich jest błaganie, aby Bóg dał okazję i pomoc do czynienia czynów dobrych.Czyny te mają stałą barwę aktów miłości Bożej. Ofiary Jemu – we wszystkim. | T „W tym jest uwielbiony Ojciec mój, iż bardzo wiele owoców przynoszą”. Jan XV. „Kto żyje we mnie, ten siła owoców przynosi”. | |
| Twarda droga. | Rozróżnić – uczucia serca, a losy zewnętrzne. W sercu – pogoda panuje, bo zespół ze słońcem sprawiedliwości, gotowość do ofiar i cierpień…, gdy więc przychodzą, radość z krzyżów. Zewnętrznie jednak sypią się zdarzenia, które w stosunkach świeckich są niepowodzeniami, upokorzenia, prześladowania, doświadczenia najróżnorodniejsze…Na tę drogę odważnie wchodzą. Pewien generał podczas tej wojny, taką naukę: „Jeżeli masz 2 drogi do wyboru, wybieraj zawsze najtrudniejszą. Ta zawsze prowadzi do zwycięstwa”. | Via Sanctorum.Płomień miłości Bożej nie da się zamknąć w żadnym ukryciu, ani „pod korcem”, bo go spali, ani w szkatule metalowej, bo ją stop, ani w granitowej bo ją rozerwie…a) działa: charitas, ubi est ………….. Pater operatur et ego operor…b) udziela się innym … diffusivum tui …c) dobrze czyni… przeszedł, dobrze czyniąc. [k. 5] | |
| Twardość polega nie tylko na zewnętrznych krzyżach. Są i wewnętrzne, twarde doświadczenia: | |||
| a) Pan Bóg dopuszcza oschłości i fale nieprzyjaciół wewnętrznych, w postaci próżnych obrazów powodzeń ziemskich. Stosunki ziemskie ich układ, jakoby pomyślny, łudzi wyobraźnię. W nich ma święty nieustanną koronę cierniową, bo i same przez się swą niedoskonałością kłują duszę i przygotowują pogłębienie bólu przy zawodach i rozczarowaniach, które nieuchronienie potem idą.b) Wiele, wiele – ma doświadczenia najcięższe w mniejszych lub większych upadkach, które są balastem chroniącym przed wynoszeniem się duszy wobec siebie samej. Święty zwycięża, bo ustawicznie zaczyna służbę wierną Bogu, nigdy nie traci odwagi | (piszę podczas biegu pociągu! ../V/ 30 | ||
| Zaparcie się siebie – specyficzną cechą ich działalności. Siebie nie chcą nigdzie widzieć, tylko Bóg i bliźni.każda Siostra Miłosierdzia … wszystko porzuca, aby w ubóstwie służyć sierotom, starym, chorym…zakony kontemplacyjne życiem surowym, gdzie zamiast dostatków i poklasku, wygód i zabaw – ubóstwo, posłuszeństwo, wyrzeczenie się wszystkiego, aby modlitwą jednać ludzi z Bogiem. [k. 6] | Najwyższa czystość intencji | ||
| III | Tajemnicze źródło tej odrębności. Odrębne to życie, lecz nie jest niedostępne – dla każdego chrześcijanina katolika.Poznać źródło. Modlitwa.Życie nadnaturalne. Stałe zamieszkanie Boga w duszy człowieka. Zapowiedział to Chrystus. „Potoki wody żywej płynąć z serca” Haec pacient et multo maiora.„Spiritus S. orat in vobis gemitibus inennarratilibus…”Oratio haec – to źródło.ustawicznego udoskonalania duszy.ustawicznej nauki o tym co czynić i jak czynić.umocnienia do spełniania najtrudniejszych zadań.Pszczoła jak żyje. „Mihi viare – Christus est, et movi – luce rum. | Vivit vero in me Christus | |
| Święty, Świętość – to doskonała, pełna forma katolicyzmu.Oni mogą zmienić postać ziemi. wpływ na ludzi budujący i reformującywpływ od Boga łaski dla cał. narodu. | Św. Franciszek Seraf.Św. Ignacy LoyolaŚw. Teresa od Dz. Jezus. | ||
| Świętych nam potrzeba |