Stałe prawo odprawiania Mszy św. w kaplicach

Informacja o dokumencie:

Ks. bp A. P. Szelążek, biskup łucki, Stałe prawo odprawiania Mszy św. w kaplicach, Łuck, 12 grudnia 1926, Miesięcznik Diecezjalny Łucki 1(1926) nr 4, s. 178-180.

Treści dokumentu:

Dnia 12 grudnia 1926 r.

KURIA BISKUPIA ŁUCKA
Sekcja Administracyjna

Do Wielebnego Duchowieństwa
Diecezji Łuckiej.

Ujawnione zostały pewne wątpliwości co do prawa stałego odprawiania Mszy świętych w kaplicach, które tworzone są w rozmaitych miejscowościach Wołynia, dla ułatwienia ogółowi lub części miejscowej ludności spełnienia obowiązków religijnych.

Z tego powodu Kuria poczytuje za konieczne nade wszystko podanie kilku w tej sprawie wyjaśnień. [s. 179]

Poza kościołami, w których msza może być odprawianą, do tego celu służą także kaplice, z tym zasadniczym rozróżnieniem, że publiczne kaplice, poświęcone lub konsekrowane przez Ordynariusza, względnie z jego delegacji, i tym sposobem przeznaczone do czci Bożej, według c. 1191 §1 traktowane być mają na równi z kościołami. Cechą publicznych kaplic jest to, że maja one służyć ogółowi miejscowych katolików przynajmniej podczas nabożeństw. W kaplicach przeto tego rodzaju Msza św. może być odprawianą bez specjalnego pozwolenia.

Kaplice na pół publiczne służą tylko pewnej grupie osób i nie są dostępne dla wszystkich wiernych.

Dla utworzenia takiej kaplicy konieczne jest i wystarczy pozwolenie Ordynariusza (c. 1192 §1). Pozwolenie to jednak winno uprzedzić zbadanie na miejscu przez Ordynariusza lub jego delegata, czy kaplica jest odpowiednią do odprawiania w niej Mszy św. i innych funkcji czci Bożej (§2).

Do tej kategorii kaplic należą kaplice w konwiktach młodzieży, w gimnazjach, liceach, w więzieniach, szpitalach, ochronach, itd. (c 1192 §4).

O ile to pozwolenie na erekcję kaplicy półpublicznej istnieje, wszystkie akty czci Bożej i funkcje kościelne, a zatem i msza święta ipso facto, bez specjalnego indultu, odprawiane być mogą, chybaby co do niektórych funkcji istniały zastrzeżenia Ordynariusza lub specjalne nakazy liturgiczne (c. 1193).

W kaplicach prywatnych, domowych, które dla swego użytku mogą wierni tworzyć w swych domach, bez jakiegokolwiek upoważnienia. Msza święta może być odprawiana tylko na mocy pozwolenia odpowiedniej władzy kościelnej. A zatem, o ile idzie o prawo stałego odprawiania w danej kaplicy czy codziennie, czy też w pewne dni roku mszy świętych, konieczne jest pozwolenie Stolicy Apostolskiej. Ordynariusz może pozwolić na odprawianie Mszy świętych w takich kaplicach tylko a) per modum actus, b) in catu aliquo extraordinario, c) ex iusta et rationabili causa (c. 1194, 822 §4). [s. 180]

Ordynariusz wydaje także zarządzenia w parafiach zbyt rozległych, odprawiania Mszy świętych, w domach prywatnych, dla wiernych, którzy do kościoła nie mogą przybyć z powodu większej odległości od kościoła, tak dalece, że proboszcz zmuszony jest udawać się do ich osiedli dla zaspokojenia potrzeb religijnych. Do obowiązków pasterskich należy w takich okolicznościach odprawianie Mszy świętej per modum actus w obranym domu, dla wszystkich mieszkańców katolików danej miejscowości.

Podając powyższe do wiadomości Kuria wzywa Wielebne Duchowieństwo do zbadania czy:

1. Kaplice Publiczne zostały w odpowiedni sposób poświęcone;
2. Kaplice na pół publiczne posiadają odpowiednie akty erekcyjne.
3. „O ile istnieją w parafii kaplice prywatne, posiadające przywilej odprawiania w nich mszy Świętych na mocy Indultu Papieskiego, zbadać, czy indulty te nie wygasły. Jeżeli istotnie termin ich upłynął, zwrócić należy uwagę posiadaczy kaplicy na obowiązek odnowienia indullu”.

Jeżeli wymagania te nie zostały spełnione, należy zwrócić się do Kurii z odpowiednim podaniem celem wypełnienia wymagań prawa kanonicznego.

(—) +ADOLF SZELĄŻEK 
Biskup

Ks. Jan Szych 
Kanclerz Kurii.