Życiorys księdza biskupa A. P. Szelążka

Ksiądz biskup Szelążek jako kierownik dusz
18 października 2021
Ksiądz biskup Szelążek jako człowiek
18 października 2021
Informacja o dokumencie:

Archiwum Generalne Zgromadzenia Sióstr św. Teresy od Dzieciątka Jezus
ul. Ejsmonda 17, 05-807 Podkowa Leśna.

Dk. Andrzej Redmer, Życiorys księdza biskupa A. P. Szelążka [Obchody 40 rocznicy śmierci ks. bpa A. P. Szelążka], Płock, 19 października 1990, Biuletyn Terezjanki 5(1990) nr 9, s. 12-13, mps AGCST.

Treść dokumentu:

ŻYCIORYS

Adolf Piotr Szelążek urodził się 30 lipca 1865 r. w Stoczku Łukowskim na Podlasiu, rodzinie urzędniczej. Rodzicami byli Stanisław Szelążek – urzędnik gminy i Marianna z Grygoriewów. Szkołę powszechną ukończył w Żelechowie, zaś gimnazjum w Siedlcach. Po ukończeniu gimnazjum wstąpił we wrześniu 1883 r. do Seminarium Duchownego w Płocku, które ukończył z wynikiem ogólnym „eminens cum laude” i 26 maja 1888 r. otrzyma święcenia kapłańskie. Przez rok pełnił [k. 13] obowiązki wikariusza w farze płockiej.

W 1889 r. został wysłany do Akademii Duchownej w Petersburgu, którą ukończył w 1893 r. ze stopniem magistra św. Teologii Po powrocie do Płocka w 1893 r. został sekretarzem w konsystorzu. Biskup Nowodworski powierzył mu też obowiązki profesora prawa kanonicznego, ekonomii politycznej, filozofii i ojca duchownego w Seminarium. Bardzo dużo czasu poświęcał pracy społecznej. Jako prezes Towarzystwa Dobroczynności, zorganizował sale pracy dla młodzieży męskiej Zorganizował Stowarzyszenie Robotników Chrześcijańskich, był prezesem Związku Katolickiego. W 1902 r. otrzymał godność szambelana papieskiego i kanonika kapituły katedralnej płockiej, a w dwa lata później został prałatem domowym Ojca św. W roku 1903 został wysłany do Petersburga.

W latach 1904 – 1907 był asesorem w kolegium petersburskim i profesorem Seminarium mohylewskiego, gdzie wykładał prawo kanoniczne, teologię pastoralną, filozofię, ascetykę, historię i literaturę polską oraz język polski, łaciński i francuski. Wtedy otrzymał tytuł doktora prawa kanonicznego.

W 1907 r. prałat Szelążek wrócił do Płocka i rozpoczął wykłady w naszym. Seminarium. Był profesorem prawa kanonicznego, filozofii, socjologii i ascetyki. W latach 1909 – 1918 pełnił funkcję rektora Seminarium, mianowany na to stanowisko przez biskupa A. J. Nowowiejskiego. Jego zasługą jako rektora była reorganizacja Seminarium polegająca na oddzieleniu seminarium większego od mniejszego, z którego powstało liceum diecezjalne mieszczące się w nowym gmachu ukończonym w 1916 r. Dzięki reformom nasze Seminarium uzyskało w 1920 r. przywilej nadawania bakalaureatu św. Teologii, a późnej jako pierwszemu Seminarium Rząd Polski przyznał prymat wyższej uczelni.

Dnia 29 lipca 1915 r. został biskupem tytularnym Barki i sufraganem płockim. Sakrę biskupią przyjął z rąk bpa A. J. Nowowiejskiego 24 listopada 1918 r. po powstaniu Rady Regencyjnej z woli Episkopatu został doradcą; w sprawcach kościelnych, a potem Naczelnikiem wydziału w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Urząd ten piastował 7 lat. W tym czasie otrzymał od Piusa XI doktorat honoris causa. Dnia 14 II 1925 został mianowany ordynariuszem w Łucku. Ingres odbył się 24 lutego 1926 r. Zwołał synod który, odbył się 30 sierpnia – 1 września 1927 r. /pierwszy od 200 lat/. Z jego inicjatory powstaje szereg organizacji i instytucji: Diecezjalny Instytut Akcji Katolickiej, Diecezjalne Bractwo Nauki Chrześcijańskiej, Związek Inteligencji Katolickiej, Instytut wydawniczy „Pro Fide”. W 1928 r. założył Diecezjalne Seminarium wschodnie w Dubnie, które w 1931 r. zostało przekształcone na Papieskie Seminarium wschodnie dla duchownych, bizantyjsko – słowiańskie. Stolica Apostolska mianowała biskupa konsultorem św. Kongregacji dla spraw Kościoła wschodniego. Dnia 1 sierpnia 193 r. bp Szelążek wydał dokument erygujący nowe Zgromadzenie Sióstr Świętej Teresy od Dzieciątka Jezus.

Dnia 17 września 1939 r. władze okupacyjne radzieckie wyrzuciły biskupa Szelążka, zamknęły kurię a także Seminarium. W 1940 r. biskup utworzył Komitet Pomocy materialnej dla prześladowanych. W latach 1941 – 1944 diecezja Łucka znalazła się pod okupacją niemiecką. W roku 1944 armia radziecka po raz drugi zajęła diecezję Łucką. W nocy z 3 na 4 stycznia 1945 r. biskup Szelążek został aresztowany przez wadze sowieckie i oskarżony o Zdradę Związku Radzieckiego. Dnia 22 stycznia 1945 r. przeniesiono biskupa wraz z innymi księżmi z Łucka do Kowla, a z Kowla do Kijowa. Będąc w więzieniu w sali 50 osobowej biskup ukończył 80 rok życia. Na skutek interwencji papieża Piusa XII dnia 14 maja 1946 r. został zwolniony z więzienia. Funkcjonariusze NKWD wysadzili go w Przemyślu. Zatrzymał się u biskupa Czesława Karczmarka w Kielcach. Władze Duchowne diecezji Chełmińskiej zaproponowały mu rezydencję w zamku pokrzyżackim w Bierzgłowie, oddalonym o 12 km od Torunia. Biskup zamieszkał tam od jesieni 1946 r. Uruchomił tam kurię Łucką nawiązując i utrzymując kontakty ze swoim duchowieństwem i wiernymi.

Zmarł 9 lutego 1950 r. w Bierzgłowie. 13 lutego odbył się pogrzeb biskupa, w kościele śp. Jakuba w Toruniu. Nabożeństwu żałobnemu przewodniczył prymas Polski, Stefan Wyszyński.

opr. Andrzej Redmer

Płock 19 października 1990.

gdpr-image
Ta strona korzysta z ciasteczek, aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie
Dowiedz się więcej